Bí quyết tạm biệt áp lực bếp núc khi nấu món chay

Ai trong chúng ta cũng từng trải qua những giây phút mệt mỏi, căng thẳng khi đứng trước gian bếp, đặc biệt là khi chế biến những món ăn chay cầu kỳ. Việc tìm kiếm những công thức mới, chuẩn bị nguyên liệu và đảm bảo bữa ăn đủ chất dinh dưỡng khiến nhiều người cảm thấy áp lực và muốn từ bỏ. 

Tuy nhiên, ăn chay lại là một lựa chọn sống lành mạnh và có ý nghĩa. Vậy làm thế nào để chúng ta có thể vừa giữ được những nguyên tắc của chế độ ăn chay, vừa tận hưởng niềm vui nấu nướng mà không cảm thấy quá áp lực? Trong bài viết này, hãy cùng mình khám phá bí quyết tạm biệt để nói không với áp lực khi nấu món chay nhé.

1. Vì sao nhiều người cảm thấy kiệt sức với việc nấu nướng?

Nấu ăn vốn là một cách để thể hiện tình yêu thương và thắp lên ngọn lửa ấm áp của hai chữ “gia đình”. Dẫu vậy, với nhiều người, nấu ăn thật sự là một gánh nặng.

Áp lực thời gian

Ai trong số chúng ta những người làm mẹ đều đồng thời giữ rất nhiều vai trò khác trong gia đình cũng như xã hội. Một người mẹ đồng thời là một người vợ, một người con, một cô nhân viên văn phòng, thậm chí là một nữ doanh nhân với khối lượng công việc khổng lồ.

Chúng ta quay cuồng với cuộc sống mưu sinh, với cơm áo gạo tiền và rồi mỗi ngày 3 bữa phải vật lộn trong chính căn nhà của mình.

Với căn bếp nóng nực và hỗn loạn. Trong guồng quay hối hả ấy, việc chuẩn bị nguyên liệu và nấu nướng tỉ mỉ quả là một thử thách không hề nhỏ, nhất là với những người mẹ bắt đầu làm quen với việc nấu nướng thuần chay.

Việc tung hứng những “quả bóng” công việc, gia đình, nấu nướng… khiến những người mẹ dễ trở nên áp lực và căng thẳng. Ai cũng muốn việc nấu nướng trở nên nhanh gọn hơn nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng và thơm ngon.

“Bí” món

“Hôm nay ăn gì?” luôn là một câu hỏi muôn thuở với tất cả những người mẹ. Chỉ nghĩ thực đơn đã là cả một vấn đề. Ăn sáng thì bí chiều, ăn tối thì không biết mai nên ăn gì.

Một người mẹ trong group Mẹ Bầu và Em Bé Ăn Chay của mình cũng chia sẻ rằng đa phần các món chay được gợi ý trên mạng đều làm từ đậu phụ và nấm. Ăn chả đậu, tempeh mãi thì ngán mà đậu đỗ lại hơi khó ăn.

Vậy nên cũng khá dễ hiểu khi những người mẹ luôn phải vật lộn với thực đơn ăn uống hàng ngày. Làm thế nào để có bữa ăn thuần thực vật vừa đa dạng, vừa đủ dinh dưỡng lại thơm ngon và chế biến tinh gọn? Đây đúng là câu hỏi không dễ trả lời.

Cứng nhắc trong nấu nướng

Mình nấu ăn căn bản là không có công thức. Thức ăn chỉ cần còn tươi hoặc chưa kịp hỏng. 

Ngày trước, mình hay kiểu làm nem là phải có nguyên liệu A B C, món trộn là phải có nguyên liệu X Y Z … nên sẽ đi mua bổ sung mà bỏ qua những gì đang có sẵn. Đến lúc động tới những thức ăn có sẵn trong tủ thì nó đã hỏng mất rồi.

Trải qua 3 năm đại dịch, mình càng thêm trân quý đồ ăn và không còn quá cầu kỳ từ khâu nguyên liệu nữa. Chỉ cần là nguyên liệu tươi sạch và không kỵ nhau thì mình sẽ cân đối và kết hợp chúng trong giới hạn cho phép.

Nhiều mẹ chia sẻ rằng họ không có máy xay, không có nồi chiên… Họ cũng không có máy làm sữa hạt nên không thể làm sữa hạt được.

Sự thật thì mình đã thanh lý máy làm sữa hạt từ lâu lắm rồi. Một là giải phóng không gian nhà bếp, hai là mình cũng có thể làm sữa hạt mà không thật sự cần đến máy móc. 

Những hạt có thể làm sữa từ hạt sống thì mình chỉ ngâm hạt, những hạt cần nấu chín thì mình sẽ hầm chín trước. Sau đó bỏ cả hạt và nước vào máy ép hoặc máy xay sinh tố xay với tốc độ cao. Vậy là đã có một ly sữa hạt thơm ngon.

Hoặc nếu như bạn không có máy ép hay cũng chẳng có máy xay thì thay vì làm sữa, hãy hầm để nấu súp hoặc nấu chè. Về cơ bản thì thứ mà bạn ăn vào từ món hầm với món sữa của mình cũng không khác nhau là mấy.

Mình còn nhớ ngày sinh viên, mình chỉ có một chiếc nồi cơm điện với một khay hấp đi kèm bên trên. Mình sẽ nấu cơm bên dưới, bên trên sẽ là rau củ hấp, thịt hấp, trứng hấp. Hôm nào thích ăn canh mình sẽ nấu canh trước đồng thời hấp thêm thức ăn mặn bên trên. Rồi mới nấu cơm. Nhưng mình luôn ăn chúng rất ngon miệng và cảm thấy cuộc sống thật vui vẻ, hạnh phúc. Bởi mình biết nó ngon lành và dinh dưỡng gấp nhiều lần suất cơm bụi sinh viên mà người ta bán bên ngoài.

Thiếu kiến thức về dinh dưỡng

Xã hội càng phát triển thì con người càng trở lên lệ thuộc. Sự lệ thuộc vào các chỉ dẫn từ những công thức nấu ăn, vào các xu hướng hay vào tín ngưỡng mù quáng là những dạng lệ thuộc phổ biến mà nhiều mẹ gặp phải.

Đằng sau những lệ thuộc là sự thiếu hụt kiến thức đúng đắn về dinh dưỡng. Đa số những người mẹ đều quá bận bịu để tìm hiểu kiến thức dinh dưỡng từ gốc rễ. Thay vào đó, họ muốn những gì nhanh chóng và “mì ăn liền” hơn.

Việc nấu ăn dặm cho con cũng vậy. Khi gặp gỡ và tư vấn các mẹ, mình mong muốn tư vấn cho các mẹ cách tư duy về dinh dưỡng một cách tinh gọn và hiệu quả nhiều hơn là chỉ dẫn một cách chi tiết. Nhưng đa số trong các mẹ lại muốn được chỉ dẫn một cách cụ thể như ăn giờ nào, ăn bao nhiêu, ăn cái gì….

Thay vì có trong tay kiến thức, tư duy vững vàng về dinh dưỡng, nhiều người mẹ lại tìm kiếm thực đơn trên Google theo độ tuổi của bé. Để rồi sau đó, chỗ thực đơn này lại phải xếp xó với hàng tá lý do: con không hợp tác, ở địa phương không có đủ nguyên liệu như thực đơn…Chính sự thiếu kiến thức đã đưa các mẹ từ mệt mỏi này đến mệt mỏi khác.

2. Những niềm vui khác biệt khi tận hưởng cùng một bữa ăn

Cho dù ngồi cùng mâm, cùng ăn những món giống nhau nhưng mỗi người lại có thể có một cách thưởng thức món ăn khác biệt.

Hôm trước, mình tiếp đãi hai người bạn đến thăm nhà. Khi mời bạn ăn trái cây, mình đưa kèm theo một lọ muối Tây Ninh (loại thuần chay). Hai người bạn của mình đều không cần chấm muối và nói rằng chỉ cần ăn trái cây không đã rất ngon rồi.

Cô bạn nhỏ chia sẻ với mình rằng sau một thời gian ăn uống lành mạnh và cắt giảm gia vị thì cô ấy đã có thể ăn những món luộc. Mặc dù trước đây, đó là những món mà cô ấy không thể ăn nổi vì nó quá nhạt nhẽo. Nhưng giờ đây, cô ấy đã bắt đầu cảm nhận được vị ngon ngọt tự nhiên của thực phẩm thay vì phải dùng đủ thứ gia vị như ngày trước.

Chúng mình đã cùng nhau ăn món phở cuốn với rất nhiều topping: nào là nấm hầu, nấm đùi gà, giò chay, đậu chiên, ớt ngọt, dứa, rau sống, bơ thái lát cùng với chén sốt bơ đậu phộng tương miso. Thay vì trải bánh ra cuốn các loại topping vô thì cô bạn già gắp mỗi thứ một miếng chấm sốt và ăn liền cho rảnh tay.

Nếu cậu em trai mình ở nhà, kiểu gì hắn cũng cho mỗi thứ một chút vào bát, đổ sốt và trộn lên rồi ăn thay vì ngồi cuốn từng chiếc một.

Bạn thấy đấy, dù ăn bằng cách nào thì cả ba đứa chúng mình đều tiếp nhận những nguồn thức ăn và dinh dưỡng giống nhau phải không? Nhưng đôi khi, với một số người, chỉ cần giảm tải giảm tải công đoạn “cuốn” thôi cũng đủ để khiến họ cảm thấy nhàn nhã và vui vẻ lắm rồi. 

3. Làm thế nào để giảm tải những vất vả từ căn bếp nhưng vẫn có bữa ăn chất lượng?

Bạn có thật sự cảm thấy vui vẻ và hạnh phúc với bữa ăn của mình? 

Bữa ăn ngon miệng và dinh dưỡng không đến từ sự cầu kỳ mà đến bởi vị giác được đánh thức và cảm giác được giải phóng chính mình để có quãng thời gian chất lượng dành cho bản thân.

Mình có một cô em gái xa nhà với những món đồ nhà bếp cơ bản: không máy xay, không lò nướng nhưng hàng ngày cô gái vẫn nấu ra những món chay ngon xuất sắc. Mình cảm nhận được từ cô gái ấy một niềm hân hoan và hạnh phúc qua từng bữa ăn. Ở cô bé luôn toát lên  nguồn năng lượng tích cực và vô cùng rực rỡ. 

Cô em vui vẻ vì có đủ thời gian đi làm, nấu ăn đơn giản nhưng vẫn đủ dinh dưỡng và năng lượng cho một ngày làm việc. Quan trọng là có đủ cả thời gian để tập thể dục và để chiêm nghiệm cuộc đời.

Bạn thấy đấy đôi khi cuộc sống chất lượng không phải bữa ăn thịnh soạn, mà là một cuộc sống cân bằng được mọi thứ và có thời gian thật sự chất lượng cho bản thân.

Thay vì quay cuồng trong căn bếp đầy dầu mỡ, bạn có thể đi dạo, đọc sách hay đôi khi là ngồi phơi nắng, tập thở, cũng có thể là nằm ườn một chỗ để tận hưởng sự thảnh thơi… hay nhìn về tương lai ở một góc trời xa tít (Dĩ nhiên, nếu niềm vui của bạn là nấu nướng thì hãy tiếp tục hưởng thụ nó nhé).

Vì đó là những mục tiêu mà mình luôn hướng tới nên các chương trình dinh dưỡng mà mình mở ra luôn chú trọng vào sự “tinh gọn, đơn giản” nhưng không quên đi giá trị “dinh dưỡng cân bằng”.

Mình không muốn bạn luôn phải phụ thuộc vào những công thức nấu ăn cứng nhắc. Thay vào đó, mình muốn trang bị tư duy đúng về dinh dưỡng để bạn có thể biến hóa món ăn một cách linh hoạt, thoải mái theo đúng phong cách của gia đình mình.

Nhờ vậy mà sau khi học xong, bạn có thể quẳng đi những gánh lo về áp lực thời gian, sự cứng nhắc trong nấu nướng cũng như việc thiếu hụt kiến thức dinh dưỡng.

Còn vấn đề “bí” món, mình cũng chuẩn bị sẵn sàng cho bạn ebook Món chay hạnh phúc với 99 món chay đơn giản, dễ làm với công thức được tổng hợp từ khắp 3 miền Bắc, Trung, Nam.

Với ebook này, bạn hoàn toàn có thể lựa chọn những món ăn phù hợp với khẩu vị và thực phẩm theo mùa ở địa phương mình. Không chỉ vậy, ebook còn gợi ý cho bạn những tip nhỏ để linh hoạt thay thế các nguyên liệu, từ đó có thể tiết kiệm tối đa thời gian nấu nướng.

Hãy tạm biệt những công thức nấu ăn phức tạp và chào đón một lối nấu ăn đơn giản, hiệu quả. Bằng cách dành ít thời gian hơn cho việc nấu nướng, bạn sẽ có thêm thời gian để tận hưởng những điều thú vị khác trong cuộc sống. Hãy nhớ, một bữa ăn ngon không nhất thiết phải tốn nhiều công sức, mà quan trọng là nó mang lại niềm vui và sự hài lòng cho bạn và gia đình.