Gốc rễ của việc bí món và cách giải quyết dứt điểm

Câu hỏi: “Hôm nay ăn gì?” là câu hỏi kinh điển của rất nhiều bà nội chợ. Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến những người làm mẹ, đặc biệt những mẹ thuần chay “kiệt sức”.

Việc ăn uống là một nhu cầu căn bản của tất cả mọi người. À không, của tất cả các loài thì đúng hơn. Tuy nhiên, các loài khác vừa phải cực nhọc tìm kiếm thức ăn vừa phải canh chừng sự săn đuổi của kẻ thù. Con người lại có hàng trăm sự lựa chọn ê hề ngoài chợ và siêu thị, cũng không phải đối mặt với nguy hiểm. Vậy tại sao chuyện “hôm nay ăn gì?” lại có thể gây căng thẳng đến thế?

1. Truy tìm nguyên nhân căng thẳng đằng sau câu hỏi: “Hôm nay ăn gì?”

Tại sao một đứa trẻ 5 tuổi lại cảm thấy rất dễ dàng để nghĩ hôm nay muốn ăn gì còn mẹ của chúng thì không?

Dễ hiểu thôi. Lựa chọn của đứa trẻ đến từ sở thích còn lựa chọn của mẹ chúng lại đến từ trách nhiệm chăm lo sức khỏe cho gia đình.

Tại sao những người mẹ lại hay bí món? Mình nghĩ phần lớn đến từ tâm lý sợ hãi: sợ kết hợp sai, sợ ăn thực phẩm thiếu lành mạnh.

Trên mạng, chúng ta thường thấy người ta ra rả về danh sách những món ăn kết hợp với nhau có thể gây hại cho sức khỏe, thậm chí chết người. Một người mẹ thiếu kinh nghiệm nấu ăn thuần chay có thể vì danh sách này mà bị dọa chết khiếp ấy chứ.

Nếu không gây nguy hiểm thì việc kết hợp thực phẩm không đúng cách cũng có thể gây khó chịu cho vị giác của người thưởng thức.

Ở gần nhà mình, có một bạn bán thực phẩm thuận tự nhiên. Thỉnh thoảng, mỗi khi hết đồ tươi, mình lại sang mua của bạn đó. Bữa nọ, bạn ấy làm một khay nem rất to để nhờ khách nếm thử và cho ý kiến để chuẩn bị bán nem (bạn này ăn chay thực dưỡng). 

Để giải thích cho chiếc nem có 50% miến, 30% cà rốt, nấm và tới 20% là gừng, riềng,, bạn bảo làm vậy để cân bằng âm dương, phải cho nhiều cái này ít cái kia… 

Một chị khách nói rằng: “Ừ ngon em ạ nhưng cay quá, nhà chị con nhỏ chắc không ủng hộ em được”. Một chị khác thì từ chối trả lời. 

Còn mình, mình chỉ nói là: “Cân bằng có nhiều cách. Nhưng trước khi cân bằng, cần ăn ngon miệng đã.” Và từ đó cũng không thấy bạn ấy bán nem nữa.

Nhiều người quá kỹ lưỡng vào việc âm âm dương dương để rồi khi đến bữa lại chẳng thể nghĩ nổi hôm nay ăn gì. Cũng nhiều người quá khắt khe với hai chữ “lành mạnh”. Họ tuyệt nhiên nói “không” với đồ chiên xào, chỉ ăn thô hoặc ăn luộc rồi cảm thấy chán nản mà vẫn bế tắc với việc chọn món.

Thả lỏng cơ thể ra. Nghĩ thoáng lên. 

Hãy mạnh dạn kết hợp các thực phẩm mà bạn có, miễn là chúng không kỵ nhau tới mức gây độc. Đôi khi việc ăn uống ngon miệng với một tâm thế thoải mái sẽ có lợi hơn nhiều so với việc ăn một món ăn tuân thủ ngũ hành âm dương, các yếu tố dinh dưỡng khắt khe với một tinh thần kiệt quệ.

Bên cạnh việc sợ kết hợp sai thực phẩm, nhiều mẹ còn gồng mình đối mặt với nỗi sợ thiếu hụt dinh dưỡng.

Trước tiên là những định kiến từ người xung quanh:

•  Ăn chay không đủ chất
• Không có thịt thì làm sao mà đủ dinh dưỡng?
• Đàn ông ăn chay có bị yếu sinh lý không? 

Nghe mãi rồi cũng ám ảnh. Nhiều mẹ bị vướng trong cái ám ảnh đó nhưng cũng không muốn từ bỏ việc ăn chay… Vậy là họ vừa ăn chay vừa nghĩ rằng mình đang bị thiếu hụt dinh dưỡng và năng lượng…

Chính tâm lý lo sợ thiếu hụt dinh dưỡng làm cho bạn cảm thấy chẳng biết phải ăn gì.

Cũng chính tâm lý sợ hãi đó mà rất nhiều người ăn chay lâu năm vẫn chọn nuôi con ăn mặn, hoặc là khuyên các con mình nuôi cháu ăn mặn cho đủ chất lớn lên tính tiếp.

Bản thân mình nếu không thấy ăn chay tốt, ăn chay khỏe mạnh…. mình sẽ không bao giờ ăn chay trường chỉ ăn chay theo ngày mà thôi.

Hãy ngừng quan tâm việc người khác nói gì mà hãy nghĩ xem bạn có thực sự hiểu về ăn chay khoa học hay chưa. Ăn chay hay ăn mặn nếu ăn không khoa học thì đều có thể bị thiếu chất.

2. Giải pháp để dứt điểm nỗi lo bí món

Để không lo bí món, chúng ta cần làm được hai điều:

• Một là đảm bảo thực phẩm đa dạng và cân bằng dinh dưỡng.
• Hai là sở hữu thật nhiều công thức nấu ăn đa dạng.

Trước hết, để cân bằng dinh dưỡng, bạn hãy đi chợ theo tuần, mua tất cả thực phẩm đủ đáp ứng trong 1 tuần và học cách bảo quản tốt chúng.

Bên cạnh đó, bạn hãy mua thực phẩm theo quy tắc sau đây:

• Mua thực phẩm theo đủ các nhóm màu sắc phong phú – xanh, đỏ, tím, vàng, đen, trắng …., có đầy đủ rau lá, củ, quả tươi.
• Mua thực phẩm theo đủ vị – ngọt, chua chát, đắng, cay….
• Tích trữ đa dạng các loại hạt dinh dưỡng, các loại tempeh, các loại nấm, đó chính là nguồn đạm thay thế thịt cho bạn.
• Chuẩn bị trong nhà ngoài dầu chiên rán thêm các loại hạt béo (điều,óc chó, hạnh nhân, gai dầu…) dầu béo ép lạnh, bơ thực vật để đảm bảo bạn nạp đủ chất béo cần thiết.

Bên cạnh đó, hãy loại bỏ những loại gia vị công nghiệp và thay thế bằng những loại gia vị tự nhiên và đơn giản nhất:

• Thay muối tinh bằng muối thô hoặc muối hồng
• Thay đường tinh bằng đường thô, đường mật hoa, đường phèn…
• Thay hạt nêm, nước tương công nghiệp bằng miso, bột củ quả, xì dầu hữu cơ ….

Hãy ăn những thực phẩm dễ hư hỏng trước, những thực phẩm bảo quản được lâu sau.

Khi đã linh hoạt với thực phẩm, bạn có thể đi chợ nhiều lần trong tuần để thực phẩm được tươi mới hơn. Bản thân mình thì vẫn giữ thói quen đi chợ 1 lần/tuần từ khi Covid vì mình thấy ăn uống như vậy sẽ đảm bảo đầy đủ các nhóm thực phẩm hơn là đi chợ nhiều lần và cũng kinh tế hơn nữa.

Đảm bảo được nguồn thực phẩm cân bằng là một vấn đề, phải biến hóa chỗ thực phẩm tươi rói ấy thành những món ăn ngon lành và đa dạng lại là một vấn đề khác.

Nếu bạn cần một cây đũa thần cho việc này thì đó chính là cuốn ebook Món chay hạnh phúc. 

Ebook bao gồm 99 món ăn mộc mạc mà đa dạng từ 3 miền Bắc, Trung, Nam, đáp ứng được nhiều khẩu vị khác nhau và quan trọng là chế biến rất nhanh gọn.

Không chỉ là công thức, bạn còn được hướng dẫn những mẹo vặt thông minh để thay thế các nguyên liệu sẵn có. Từ đó, công cuộc nấu ăn của bạn sẽ đơn giản, nhàn nhã mà vẫn bài bản đâu vào đấy.

Mình tin rằng những chia sẻ này đã phần nào khiến bạn cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi nghĩ về thực đơn ăn uống hàng ngày. Hãy bỏ qua những thứ râu ria không cần thiết để tập trung vào mục tiêu trọng tâm: xây dựng bữa ăn đa dạng, cân bằng dinh dưỡng và chế biến tinh gọn. Nhờ vậy, bạn sẽ có thêm thời gian để đầu tư cho những hoạt động kết nối tinh thần với bản thân và gia đình.