Để nuôi dưỡng một đứa trẻ ăn chay, giai đoạn ăn dặm chính là thời điểm tuyệt vời nhất để bắt đầu. Không chỉ được bố mẹ hướng dẫn ăn uống, con còn có thể học được nhiều điều bổ ích khác. Vậy bạn có thể dạy con những gì và dạy ra sao? Hãy tham khảo gợi ý dưới đây của mình nhé.
1. Dạy con về các loại thực phẩm
“Dạy con từ thuở còn thơ”
Còn thơ là khi nào? Thực tế thì chúng ta có thể dạy con từ khi chúng còn là một bào thai bé nhỏ qua quá trình thai giáo. Đến khi lọt lòng, chúng cũng học được mọi thứ bằng cách nhìn, nghe, chạm, cầm, nắm…
Và bữa ăn lại càng có nhiều điều mà một đứa trẻ cần phải học. Từ một bữa ăn, trẻ sẽ học được:
- Cách cầm, nắm và xử lý từng loại đồ ăn
- Màu sắc và vị ngon của các loại thức ăn
- Nguồn gốc của thức ăn
- Cách ăn uống từ tốn, nhẹ nhàng
- Cách quan sát mọi người trong bữa ăn
- Cách cảm ơn khi nhận được một bữa ăn no bụng và ngon lành
Dù khi đó con chỉ mới 6 tháng tuổi nhưng bạn đừng nghĩ chúng không hiểu gì. Thực ra, con hiểu hết những điều mà bạn nói.
Thực tế mình không dạy con quá kỹ lưỡng cách cầm một chiếc thìa như thế nào hay vị trí đặt ngón tay khi cầm đũa ra sao. Nhưng mình quan sát thấy bạn Rio theo từng tháng tuổi cũng tự điều chỉnh cách cầm thìa của con sao cho giống với người lớn nhất.
Rồi cách con yêu cầu được mẹ cho một đĩa nước tương để chấm rau như người lớn. Mẹ sẽ rất ngạc nhiên khi thấy con đều có thể học hỏi mọi thứ người lớn làm mẫu rất nhanh chóng.
Vậy bạn có thể nói chuyện với con về thức ăn như thế nào?
- Hôm nay mình có món cà rốt nè. Củ cà rốt có màu cam, con ăn thử xem có phải nó có vị ngọt không?
- Củ cà rốt được bác nông dân (hoặc ông bà) trồng ngoài vườn. Phải tốn rất nhiều công sức chăm bẵm, tưới tắm để nó có thể lớn lên và thơm ngon như thế này. Mình nên cảm ơn bác nông dân thật nhiều vì cho mẹ con mình thức ăn ngon thế này, con nhỉ?
2. Dạy con về lòng nhân ái
Thông qua một bữa ăn, những em bé ăn chay không chỉ được mẹ dạy về thực phẩm mà còn học về lòng nhân ái, về tình yêu thương muôn loài. Bố mẹ có thể khéo léo lồng ghép những bài học bổ ích vào bữa ăn của con để lòng trắc ẩn trong con được hình thành từ tấm bé, chẳng hạn:
- Nếu như ai đó cho con một miếng đùi gà thì con có ăn không?
- Thế nếu như bạn gà cũng muốn ăn cái đùi của con thì con nghĩ là con có đau không?
Mình từng tạo hình con cá cho cục cơm của Rio nhưng con cứ “em cá ơi, em cá…” và nhất quyết không chịu ăn vì tưởng cục cơm là một em cá đáng thương.
3. Dạy con không kén chọn
Để khiến con bị thu hút bởi một bữa ăn dặm, nhiều mẹ rất kỳ công khi chuẩn bị những hộp cơm bento được tạo hình cầu kỳ và bắt mắt. Nói thật thì mình rất ngưỡng mộ các mẹ vì để làm ra một khay ăn dặm hấp dẫn như vậy sẽ tốn rất nhiều thời gian.
Mình từng làm công việc về thiết kế trang trí và cũng có chút hoa tay. Nhưng từ lúc bạn nhà mình ăn dặm tới giờ, mình chỉ tạo hình bữa ăn cho con đúng một lần. Với mình thì nó chỉ nên là một trải nghiệm hiếm hoi chứ không nên là việc cần làm mỗi ngày. Mình sẽ giải thích lý do ngay sau đây.
Ở giai đoạn mới tập ăn dặm, những khay cơm xinh xắn sẽ kích thích con hứng thú hơn với đồ ăn. Con người chúng ta từ trẻ nhỏ tới người già, ai mà lại không yêu thích cái đẹp? Nhưng việc duy trì điều này cũng không hẳn là tốt và cũng không thật sự cần thiết.
Thử nghĩ mà xem, hậu trường của những màn cắt tỉa hoa lá cành cầu kỳ hẳn sẽ là những phần thức ăn “đầu thừa đuôi thẹo”, kém đẹp mắt.
Có một số người sẽ đem bỏ đi, một số sẽ tận dụng để ăn tiếp và tất nhiên là phần đó sẽ dành cho bố mẹ. Từ xưa tới nay đều thế. Ở những gia đình không có điều kiện, các bố mẹ sẽ nhường hết đồ ăn ngon cho con cái còn mình thì ăn xương, ăn da, ăn canh thừa rau héo…Cầu kỳ một cách không cần thiết với mọi loại đồ ăn của con nhưng lại úi xùi, qua loa với đồ ăn của chính mình. Liệu chúng ta có đang làm đúng không?
Trong Đệ Tử Quy có câu “Với ăn uống chớ kén chọn“.
Đôi lúc con có thể nói con không thích ăn cái này hoặc cái kia. Bạn sẽ cần giải thích cho con rằng: “Mọi đồ ăn đều có giá trị dinh dưỡng riêng nên con cần ăn đa dạng mới có thể lớn được… Và bố mẹ cũng đang ăn đây.”
Dù ăn chay hay ăn mặn thì các bạn nhỏ và kể cả bố mẹ đều cần ăn uống đa dạng và lành mạnh. Nếu chúng ta quá chú trọng vào con, dành cho con một khẩu phần ăn đặc biệt, khác hẳn mọi người trong gia đình thì vô tình sẽ tạo cho con sự kiêu ngạo. Rằng ta là cái rốn của vũ trụ. Cái gì dành cho ta cũng phải là nhất.
Điều này vô tình làm con trở lên kén chọn, xấu tính và tự cao.
Có những bạn nhỏ khi lớn lên có thể đủ tinh tế để hiểu rằng ngày xưa, bố mẹ luôn cố dành cho mình những thứ tốt nhất và nhận về những thứ kém hơn.
Nhưng thực tế cuộc sống cho thấy không phải đứa trẻ nào lớn lên cũng tinh tế như vậy. Có những đứa trẻ mãi mãi vô tư. Khi ăn cơm, thay vì chọn cho bố mẹ miếng thịt đùi mềm mọng ngon lành, chúng luôn gắp cho bố mẹ những đầu cá xương xẩu, những đầu gà toàn da và xương chỉ bởi vì chúng nghĩ đó là thứ mà bố mẹ thích ăn.
Đừng vô tình biến con trở thành đứa trẻ vô tâm bởi những hi sinh quá mức cần thiết của mình.
4. Dạy con hòa nhập với bữa ăn của gia đình
Hãy cho con ngồi cùng mâm và ăn những thức ăn tương tự như bố mẹ. Chỉ khác là phần thức ăn của con sẽ được tách riêng và không có gia vị.
Khi con ăn cùng khẩu phần ăn với cả nhà thì con sẽ ăn uống đa dạng hơn rất nhiều so với việc ăn riêng. Bên cạnh đó, con vẫn được ăn những món khoái khẩu. Với những món con không thích, con có thể sẽ ăn ít hơn nhưng vẫn đảm bảo là con sẽ ăn được mọi thứ.
Sự đa dạng về thực phẩm và các loại dinh dưỡng trong đồ ăn là một yếu tố vô cùng quan trọng để cả bố mẹ và con đều khỏe mạnh khi ăn uống đúng cách.
Ngoài ra, khi con đã quen hòa nhập với mọi người trong một bữa ăn thì bất kể bữa ăn đó diễn ra ở nhà, ở đám giỗ hay đám cưới… con cũng sẽ quen nếp mà hợp tác ăn uống cùng bố mẹ.
Như vậy, bạn sẽ không cần lích kích chuẩn bị đồ ăn riêng cho con và cũng không mệt mỏi khi con không chịu ăn những món đồ khoái khẩu quen thuộc.
Khi dạy con về ăn uống, đừng chỉ dừng lại ở việc cho con ăn no, ăn ngon. Thông qua một bữa ăn, bố mẹ còn có thể khiến con lớn lên cả về tâm hồn và trí tuệ nữa đấy.

