Cách để người khác thay đổi định kiến về ăn chay

“Em là một người mẹ thất bại.”

Đó là lời tâm sự của một người mẹ trên group Mẹ Bầu và Em Bé Ăn Chay. Cô gái ấy đã cố gắng bỏ ngoài tai mọi lời chỉ trích để ăn chay suốt thời gian mang thai em bé. Đến khi tập cho con ăn dặm, bạn cũng dậy sớm, chuẩn bị sẵn rau củ và ghi lại công thức nấu cháo từng ngày để nhờ mẹ đẻ hỗ trợ chăm con. Mẹ bạn dù không ủng hộ nhưng cũng không ngăn cản. Bạn vô cùng biết ơn mẹ vì điều này. Nhưng trong một ngày đi làm về sớm, bạn phát hiện nồi cháo của con có thịt băm (đã được xay rất nhỏ). Nhìn lại cả hành trình gian nan học hỏi để nuôi con thuần chay, bạn sụp đổ.

Chuyện không nhận được sự ủng hộ khi nuôi con thuần chay từ mọi thành viên trong gia đình dường như là câu chuyện rất phổ biến. Nó đem lại sự đau đớn về tinh thần cho những người mẹ. Nỗi đau còn nhân lên gấp bội khi nó đến từ những người mà bạn tin tưởng và biết ơn nhất.

Tuy nhiên, thay đổi định kiến của người khác về ăn chay không phải là câu chuyện ngày một, ngày hai. Nhưng cũng không phải là không thể. 

Là một người từng bị phản đối nuôi con thuần chay nhưng rồi sau này có thể khiến người thân và bạn bè bước vào con đường ăn chay, dưới đây là những điều mình đã làm để thay đổi định kiến từ người khác.

1. Hãy yêu thương bản thân mình

Đừng vội nghĩ đến việc khuyên gia đình mình ăn chay trong khi chính bạn thân bạn vẫn dặt dẹo, nay đau mai ốm.

Cũng đừng nghĩ đến việc chia sẻ tâm tư và cố gắng thuyết phục. Mình xin khẳng định là việc này không giúp ích được gì đâu. Vì khi chồng hoặc bố mẹ bạn không đồng ý nghĩa là họ vẫn đang nghi ngờ về quyết định của bạn. Việc cố gắng thuyết phục người khác nghe theo mình trong khi họ không có cơ sở để tin tưởng chỉ càng làm cho hai bên trở nên căng thẳng.

Thế nên đừng nói suông, hãy lặng lẽ mà hành động đi. Hãy thật khỏe mạnh, yêu đời và tận hưởng trọn vẹn cuộc sống này. 

Nếu chứng kiến một người ăn chay lúc nào cũng hừng hực sức sống và biết chăm sóc bản thân mình, không nhiều thì ít, chắc chắn những người xung quanh bạn sẽ tự hỏi: “Liệu mình có đang quá khắc nghiệt khi nghĩ về chuyện ăn chay?”

Từ thắc mắc, họ sẽ tìm hiểu. Từ tìm hiểu, quan sát, chứng thực, quan điểm của họ về chuyện ăn chay mới được gợi mở.

Bởi vậy, thay vì nóng lòng thay đổi người khác, bạn hãy tập trung vào chính mình nhé.

2. Chứng minh rằng ăn chay đủ chất ngay từ phần “nhìn”

Việc thay đổi định kiến không bắt đầu bằng những cuộc tranh cãi mà bằng những cái nhìn thiện cảm. Nhưng trước khi “nhìn” bằng tâm hồn, hãy chứng minh từ cái nhìn thị giác.

Đừng bàn tới việc ăn chay khi bữa cơm nào của bạn cũng đơn điệu cơm trắng, muối vừng với lạc rang. Làm như vậy, niềm tin dành cho bạn còn không có chứ đừng nói tới chuyện ủng hộ bạn nuôi một đứa trẻ ăn chay.

Hãy cho người khác thấy rằng chỉ cần nhìn bằng mắt thường cũng thấy ăn chay đủ dinh dưỡng.

Giống như khi bạn thử một món ăn lạ. Nếu nó nát, vữa, bạn sẽ chỉ thấy ghê và chẳng bao giờ muốn động đũa. Nhưng nếu nó đẹp mắt thì bạn sẽ tiếp tục khám phá bằng khứu giác xem mùi hương của nó như thế nào rồi mới tiếp tục quyết định xem có nên đưa nó vào miệng để thử mùi vị hay không. Và tiếp sau đó, nếu món ăn này vừa ngon miệng vừa tốt cho sức khỏe thì chắc chắn bạn sẽ ăn nó thêm nhiều lần nữa.

Vậy nên bữa ăn chay của bạn phải đẹp về phần nhìn. Nếu chưa đẹp thì ít nhất cũng nên rực rỡ đủ màu sắc. Hành động nào!

Mình thường có thói quen chụp lại những món ăn chay hấp dẫn tự nấu và đăng lên story để nhiều người nhìn thấy. Đa phần mọi người sẽ bình luận: “Ồ hấp dẫn quá, ăn chay như này tao cũng ăn được, món chay mà nhìn ngon thế nhỉ…”

Sau khi mọi người có cái nhìn thiện cảm hơn về việc ăn chay, bạn mới tiếp tục giới thiệu về dinh dưỡng. 

• Món ăn của bạn có hàm lượng dinh dưỡng như thế nào, tốt cho sức khỏe ra sao? 
• Những dẫn chứng về người nổi tiếng ăn chay hay những thông tin khoa học về dinh dưỡng từ thực vật. 

Khi đã có thiện cảm thì những gì bạn nói ra sẽ lọt tai hơn rất nhiều. Chắc chắn người phản đối có thể không nói ra lời đồng tình ngay nhưng trong lòng sẽ thấy phần nào tin tưởng hơn khi bạn ăn chay. 

3. Ăn chay một cách hài hoà với bữa ăn của gia đình

Nếu là người ăn chay sống giữa một gia đình toàn người ăn thịt, hãy cư xử một cách khéo léo và hài hoà.

Nếu bữa cơm hôm nay bạn không thể tự nấu thì hãy ăn vài miếng rau để bên cạnh đĩa thịt, thay vì tỏ thái độ khó chịu và không ăn gì. Cho dù ăn chay, hãy để cho gia đình bạn nhận thấy vẫn có một sự gắn kết nhất định giữa bạn và họ, thay vì để mọi người thấy bạn có vẻ dị hợm hay có vấn đề về giao tiếp.

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể chủ động đề nghị ăn chay cùng gia đình ngày rằm và mùng 1. Việc ăn chay ngày rằm, mùng 1 chắc chắn sẽ không có mấy người từ chối.

Hãy tranh thủ học nấu thật nhiều món chay ngon để trổ tài vào những ngày ăn chay cùng gia đình nhé.

Ngoài ngày rằm, mùng một, bạn cũng nên phổ cập món chay hàng ngày vào bữa ăn của gia đình bằng cách chuẩn bị riêng đồ chay của mình bên cạnh những món mặn dành cho gia đình.

Nhưng nhớ là hãy bày trí thật bắt mắt bằng cách dùng các loại củ quả đa màu sắc và ngon miệng và đừng quên mời gia đình bạn cùng ăn thử chúng. Đấy cũng là cách mà mình thay đổi cách nhìn của đồng nghiệp khi thỉnh thoảng làm một món chay nào đó và mời tất cả mọi người cùng ăn.

4. Đừng cố tỏ ra ăn chay là thần thánh, siêu nhiên

Có nhiều mẹ bầu ăn chay thường bày tỏ quan điểm với người xung quanh rằng: “Ăn chay là đủ chất rồi, tôi không cần phải bổ sung vitamin hay canxi gì hết, con tôi vẫn đủ chất… “ Rồi họ cũng anti vaccine, không cho con tiêm phòng các mũi tiêm thiết yếu … Nếu bạn thực sự cảm thấy như thế là đúng, hãy lặng lẽ làm theo điều mà bạn tin tưởng. Vì chắc chắn gia đình bạn sẽ rất lo lắng hoặc cảm thấy bạn thật dị hợm trừ khi đó là quan điểm chung của cả gia đình.

Việc đánh giá quá cao lựa chọn của bản thân và cố gắng dìm người khác xuống không khiến cho người ta thấy bạn giỏi giang hay có tầm nhìn cao hơn họ. Điều đó chỉ càng làm cho họ thấy ác cảm với bạn. Thậm chí, sự ác cảm đó còn lây lan sang cả cộng đồng người ăn chay, những người chẳng mảy may làm tổn hại đến bất kì ai.

5. Đừng tỏ ra ăn chay là thanh cao

Mình là người ăn chay trường hơn 10 năm. Trong hơn 10 năm này, mình đã đi ăn chay ở rất nhiều nhà hàng chay. Mình nhớ có một nhà hàng chay với bức ảnh những người ăn chay nổi tiếng và dòng chữ bên dưới: “Không ăn thịt ! Tình yêu sẽ chan hòa thế giới.” Một nhà hàng chay khác lại đề biển: “Miếng ăn máu đổ thịt rơi, giết bao sinh mạng ngập trời oán than ….”. Bản thân mình hiểu rất rõ việc ăn chay nhưng mình thấy thiếu thiện cảm với quán thứ hai chứ đừng nói là những người không ăn chay.

Đừng làm gì khiến những người ăn mặn cảm thấy họ mang tội lỗi bạn sẽ không bao giờ nhận được sự ủng hộ từ họ đâu.

Lưu ý

Có thể sau khi làm rất cả những việc trên, bạn vẫn cảm thấy thật khó khăn để có thể thuyết phục gia đình mình chuyển biến từ ăn mặn sang ăn chay.

Hãy nhớ: “Dục tốc bất đạt.”

Mọi thứ đều cần có quá trình và cần có đủ nhân duyên.

Và bạn có tin không? Nếu không phải là bạn ở thời điểm hiện tại mà là thời điểm khi bạn chưa ăn chay đâu đó 5 năm 10 năm trước, có khi bạn cũng phản đối kịch liệt nếu như ai đó nói tới việc ăn chay.

Có nhiều bạn sẽ nói với mình rằng: “Ôi mình không đủ khả năng nấu ăn đâu ….”

Không có gì là không thể. Việc bạn nấu ăn chay ngon và dinh dưỡng là bạn đang phục vụ cho chính bạn. Yêu thương bản thân mình mà bạn không thể làm được thì đừng nghĩ tới việc bạn có thể làm tốt những việc khác hay lôi kéo ai đó cùng bạn ăn chay.

Một cách đơn giản nhất cho một món ăn dinh dưỡng và đẹp mắt chính là salad. Bạn chỉ việc mua các loại sốt thuần chay, sau đó thái các loại rau củ đa sắc màu cùng một vài loại hạt thêm sốt là đã siêu dinh dưỡng và đẹp mắt rồi. Hãy bắt đầu bằng những thứ đơn giản nhất. Mình tin là ai cũng có thể làm tốt.

Bên cạnh đó, bạn cũng nên nhớ rằng kiến thức là sức mạnh.

Đây là lý do vì sao dù ăn chay trường rất nhiều năm nhưng khi mang thai và nuôi con, mình phải học rất nhiều chương trình dinh dưỡng.

Vì kiến thức chính là sức mạnh có thể đánh bay định kiến.

Đó cũng là lý do mà những năm gần đây mình quyết định đi học những chương trình dinh dưỡng lớn của Deakin, Stanford, IIN khi đồng hành cùng các mẹ ăn chay khác.

Bởi mình nhận ra vấn đề của con mình không hề là vấn đề của con người khác. Vậy nên, kinh nghiệm của người này chưa chắc đã đúng với người kia.

Nhưng kiến vững chắc và linh hoạt thì sẽ đúng.

Cuối cùng, ngoài việc trang bị đầy đủ tư duy, kiến thức và những hành động đúng đắn, mình muốn nhắn nhủ tới bạn rằng bạn sẽ không cô độc. Trên con đường này, bạn đang có rất nhiều người chung chí hướng. Đó là mình và hơn 1800 thành viên của cộng đồng  Mẹ Bầu và Em Bé Ăn Chay luôn đồng hành cùng bạn. Cùng nhau, chúng ta sẽ cùng bổ sung niềm tin, lan truyền động lực để bước đi một cách vững vàng. Chúc bạn sớm đạt được nguyện vọng.