6 sai lầm ở mẹ nuôi con thuần chay: bạn có đang mắc phải?

Có một dạo, trên mạng xã hội rần rần chia sẻ trường hợp mẹ nuôi con ăn chay bị suy dinh dưỡng thể phù phải nhập viện trong tình trạng co giật.

Đứng trước thông tin này, rất nhiều người ăn chay đã lên tiếng để đòi công lý. Kiểu như: “Sao không đăng những trường hợp trẻ thừa cân béo phì do ăn thịt lên cho công bằng?”.

Có không?

Có chứ, báo chí đăng rất nhiều những trường hợp như thế.

Ngày nay, mạng xã hội phát triển nên các thông tin được cập nhật rất nhanh chóng. Chính vì vậy, việc một em bé ăn chay nhập viện trong tình trạng nguy kịch lên báo là chuyện bình thường.

Đôi khi chúng ta, những người ăn chay phải cảm ơn điều đó. Cảm ơn vì có những lời cảnh tỉnh để chúng ta nhìn ngược vào bên trong xem mình có đang mắc những sai lầm giống họ không.

Theo quan sát của mình, những người mẹ nuôi con thuần chay thường mắc phải 6 sai lầm quan trọng dưới đây.

1. Không có niềm tin vào thực vật

Ngày nay, chế độ ăn chay đã ngày càng phổ biến nhưng việc mang thai hay nuôi con thuần chay vẫn là một tranh cãi lớn. Chưa có nhiều người tin tưởng rằng chúng ta hoàn toàn có thể mang thai hoặc nuôi một em bé thuần chay khỏe mạnh.

Có rất nhiều mẹ mình quen biết mặc dù mang thai thuần chay, nuôi con ăn dặm chay nhưng sau một thời gian lại lung lay và cho con ăn mặn trở lại. Vì không đủ niềm tin vào dinh dưỡng thực vật và vì bị quá nhiều người chỉ trích trên hành trình mà họ đi.

Nhưng làm gì có bà mẹ nào nuôi con ăn thịt mà nghe một bài báo ăn thịt bị béo phì là chuyển sang ăn chay luôn đâu. Vậy tại sao nuôi con ăn chay lại yếu bóng vía thế?

Không ít người mẹ đã và đang nuôi con ăn chay trong sự nghi ngờ của chính mình. Vì không đủ niềm tin, họ đã tìm kiếm vitamin, thực phẩm hỗ trợ dinh dưỡng công nghiệp với hi vọng rằng con có thể được bù đắp phần nào sự khiếm khuyết khi ăn thực vật.

Bên cạnh đó, nhiều cha mẹ khác còn có niềm tin mạnh mẽ rằng chế độ ăn chay sẽ gây ra tình trạng thiếu máu, thiếu sắt, thiếu canxi khiến trẻ thấp còi.

Sự thiếu hụt dinh dưỡng không nằm ở việc ăn chay hay ăn mặn mà nó nằm ở việc bạn đang ăn đúng hay ăn sai. Vậy nên nếu thật sự muốn nuôi con thuần chay, hãy tìm hiểu về dinh dưỡng thay vì tìm kiếm một liều thuốc bổ sung.

2. Thần thánh hóa chế độ ăn chay

Ngược lại với những người mẹ thiếu niềm tin vào thực vật, một số người mẹ khác lại tin tưởng một cách mù quáng và gán cho chế độ ăn chay những điều lớn lao hơn giá trị thực của nó. 

Kiểu con ăn uống đơn giản nhưng vì ăn chay nên thông minh lanh lợi vượt trội hơn các bạn cùng trang lứa.

Chỉ ăn cơm lứt muối mè với các loại hạt (không cần ăn thêm gì khác) 3.5 tuổi đã lấy bằng tân cử nhân IT, 6.5 tuổi đã nhận được bằng thần đồng toán học.

Sự cuồng tín và mù quáng khi thần thánh hóa chế độ ăn thuần chay đôi khi che mờ đi mong muốn học hỏi và tiếp nhận thông tin dinh dưỡng khoa học. Điều đó khiến cho nhiều mẹ vô tình nuôi con bằng niềm tin nhiều hơn là kiến thức. 

3. Thiết kế chế độ ăn chay thiếu cân bằng

Theo mình quan sát thì đa phần người ăn chay nói chung và các bé ăn dặm chay nói riêng có chế độ ăn nghèo đạm, ít chất béo, dư tinh bột.

Nhiều mẹ tin rằng rau củ quả rất giàu vitamin nên cho con ăn thật nhiều. Việc ăn quá nhiều nhóm chất xơ sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa của trẻ. Và khi ăn quá nhiều trái cây, trẻ sẽ không còn dung tích dạ dày để ăn những nhóm dinh dưỡng khác.

Chưa kể tới chế độ ăn nghèo chất béo, nghèo đạm khiến trẻ không thể hấp thu tối đa lượng vitamin khoáng chất mà trẻ nạp từ rau củ quả.

4. Cho trẻ dưới 6 tháng tuổi sử dụng sữa thực vật

Có rất nhiều khuyến cáo khoa học chỉ ra rằng trẻ có thể bắt đầu ăn dặm khi đủ 6 tháng tuổi (tính theo ngày dự sinh). Tức là với trẻ sinh non thì có thể cộng thêm thời gian trẻ thiếu tháng vào tuổi ăn dặm chính thức.

Việc cho trẻ sử dụng sữa công thức từ thực vật cũng giống như việc cho trẻ ăn dặm từ sớm. Còn rất nhiều tranh cãi trong việc sữa thực vật có thực sự phù hợp với trẻ sơ sinh hay không, tuy nhiên chúng ta phải công nhận một điều rằng sữa từ thực vật sẽ không thể nào giống sữa từ động vật (từ mẹ hoặc bò mẹ). 

Theo quan điểm của Hiệp hội Tiêu hóa Mexico (AMG): 

“Không có bằng chứng nào về lợi ích sức khỏe của đồ uống có nguồn gốc từ thực vật đối với dinh dưỡng của trẻ em”. 

Và:

“Đồ uống có nguồn gốc thực vật, bao gồm cả đồ uống làm từ đậu nành, không phải là sản phẩm thay thế cho sữa mẹ hoặc các sản phẩm thay thế sữa mẹ”.

Vì vậy, cha mẹ không nên sử dụng sữa từ thực vật để thay thế sữa mẹ trong quá trình nuôi dưỡng trẻ em đặc biệt ở 6 tháng đầu đời. 

Đừng tùy tiện áp đặt chế độ ăn của bản thân cho một đứa trẻ, kể cả khi bạn đã thực hành và cảm nhận được hiệu quả tốt ở bản thân.

Nó tốt vì cơ thể của bạn là cơ thể trưởng thành, có đầy đủ điều kiện để tiếp nhận dinh dưỡng theo chế độ đó nhưng con bạn thì không.

Nếu bạn không đủ sữa, hãy tìm cách để sữa mẹ dồi dào hơn. Hoặc nếu như bạn đang điều trị bệnh lý với rất nhiều kháng sinh, hãy cân nhắc việc xin sữa của một mẹ khác hoặc tạm chấp nhận việc con phải sử dụng sữa bò trong 6 tháng đầu đời.

5. Cho rằng nuôi con ăn dặm chay tốn thời gian hơn ăn mặn

Có một người mẹ nhắn cho mình rằng bạn ấy cũng đang nuôi con ăn chay nhưng lại cảm thấy rất tốn thời gian nếu nuôi con ăn chay đủ chất.

Bạn lấy ví dụ rằng khi ăn mặn, mẹ chỉ cần một nồi thịt kho, rau luộc, rau sống cơ bản là đủ chất và đủ no. Còn khi ăn chay với đậu gà thì sẽ không thể ăn riêng. Kể cả món hầm hay món kho, bạn vẫn phải thêm nấm, cà chua hoặc dừa… mới dễ ăn. Như vậy là thêm một công đoạn so với nấu thịt.

Mình đã giải thích cho bạn rằng cũng giống như thịt kho, nếu như đậu gà hầm chín thêm dầu ăn, nước tương, gia vị… kho lên, chúng ta cũng có một món đậu gà kho khá dễ ăn. Tương tự như đậu gà, nếu kho thịt cùng trứng cút hoặc cùng cá thì món ăn của chúng ta cũng sẽ ngon hơn. Và cơ bản thì bạn không thể ăn 365 ngày với món thịt kho.

Có rất nhiều món mặn cần nấu cầu kỳ và món chay cũng thế.

6. Kiêng khem quá kỹ lưỡng làm tăng nguy cơ dị ứng thực phẩm ở trẻ

Nhiều mẹ quá kỹ lưỡng khi chọn thực phẩm cho con. Nhưng sự kỹ lưỡng này không nằm ở việc chọn thực phẩm công nghiệp hay thực phẩm hữu cơ mà là kiêng quá kỹ những thực phẩm cho con ăn theo từng giai đoạn.

Nhiều mẹ cho rằng bột mì chứa gluten hay đậu phộng có nguy cơ dị ứng thực phẩm cao nên cho con ăn rất muộn. Nhưng có nhiều báo cáo khoa học đã chỉ ra rằng việc làm quen sớm với nhóm thực phẩm có tính dị ứng cao giúp trẻ giảm nguy cơ dị ứng thực phẩm đáng kể.

Lời kết

Điều quan trọng trên hành trình nuôi một đứa trẻ dù ăn chay hay ăn thịt là kiến thức về dinh dưỡng. 

Chúng ta sẽ không thể có ngay tất cả kiến thức cần thiết trong một sớm một chiều. Có thể nay học rồi mai lại quên, có thể chúng ta sẽ lại mắc sai lầm. 

Nhưng đừng quá lo lắng khi bạn luôn sẵn sàng học hỏi và sửa sai. Và quan trọng hơn cả là có mình đây rồi.