Làm thế nào để buông bỏ áp lực khi nuôi con ăn chay?

“Rio ơi thịt ngon thế sao con không ăn?

Rio ơi hay là về xin mẹ cho con ăn chay thứ 2 và thứ 6 thôi còn lại những ngày khác thì ăn thịt đi…”

Việc có người xúi con mình ăn thịt là chuyện xảy ra không chỉ một lần.

Cho con ăn chay giữa một thế giới ăn thịt là một trải nghiệm khó khăn với hầu hết những người mẹ. Cái họ cần đối mặt không chỉ là những lời xì xào, bàn tán từ người xung quanh. Họ còn phải học cách vững vàng bước qua và tập trung trau dồi kiến thức ăn chay của bản thân để đảm bảo cho gia đình mình có những bữa ăn thuần chay cân bằng dinh dưỡng.

Trên con đường này, áp lực là chuyện khó tránh khỏi.

1. Áp lực của những người mẹ cho con ăn chay

Trong quá trình nuôi con nhỏ ăn chay, nếu nghe thấy người khác nói với con những điều như vậy thì bạn sẽ phản ứng như thế nào?

Buồn bực? Giận dữ? Bất lực?

Mình kể với chồng chuyện có người xúi Rio ăn thịt và bảo con về xin mẹ cho ăn thịt.

Khi đó, chồng mình vốn là người hiền khô lại cau mày tức giận và nói hơi lớn tiếng. Chồng mình muốn gặp người kia để trao đổi kiểu như: “Lần sau đừng bao giờ nói với con tôi như thế.”

Mình nghĩ kiểu phản ứng như chồng mình sẽ khá phổ biến bởi tâm lý không muốn bất cứ điều gì ảnh hưởng đến hành trình ăn chay của con mình.

Với mình, nếu là khi con còn bé hoặc chưa biết nói thì mình sẽ hơi lo lắng nhưng giờ thì mình thấy rất bình thường.

Dù sao trên hành trình mà con mình lớn lên, nó sẽ còn gặp nhiều người như vậy.

Tuy nhiên, đứng trước những lời nói ra nói vào của người khác, không phải ai cũng giữ được bình tĩnh.

Trong group Mẹ Bầu và Em Bé Ăn Chay của mình, nhiều người mẹ nói rằng họ bị ảnh hưởng cảm xúc rất nặng nề. Tiêu biểu, có một người mẹ đã chia sẻ như thế này:

“Họ nói mình kìm hãm sự phát triển của con, ép con ăn theo ý mẹ từ nhỏ mà không cho con quyền lựa chọn. 

Rồi nào là nói con ăn chay dễ bị thiếu chất. Hãy để con ăn tự nhiên rồi lớn lên con chọn ăn chay là tùy duyên vẫn chưa muộn…

Rồi nói người lớn ăn chay cũng tốt còn con nít cần thịt cá đầy đủ phát triển. Họ nói mình không cho con phát triển toàn diện thì sau này con sẽ khó hoà nhập, không ăn được món gì hết. Mình cũng muốn bỏ ngoài tai nhưng tùy mối quan hệ, mình không thể im lặng suốt mà không nói gì. 

Mình cũng phản bác lại theo quan điểm của mình. Nhưng mình mất ngủ vì chưa đủ năng lực để chia sẻ với họ về vấn đề ăn chay của bé mình cho họ hiểu.”

Cho dù nuôi con ăn chay hay ăn thịt thì một người mẹ luôn có vô vàn những áp lực. Chỉ có điều người mẹ nuôi con ăn chay phải khoác lên mình sức nặng lớn hơn.

Ăn chay vẫn là một lối sống chưa được phổ biến rộng rãi. Nhiều người vẫn có suy nghĩ rằng ăn chay sẽ khiến cơ thể thiếu chất, suy dinh dưỡng.

Do đó, khi quyết định cho con ăn chay, người mẹ thường phải đối mặt với sự phản đối của gia đình và bạn bè. Điều này khiến cho họ cảm thấy áp lực và khó khăn trong việc thuyết phục những người xung quanh.

Không chỉ vậy, tốc độ phát triển của con cũng là một vấn đề khiến những người mẹ phải đau đầu.

Họ lo lắng rằng con có ăn đủ chất không, có phát triển bình thường như bạn bè đồng trang lứa không?

Ở Việt Nam, con hư, con còi, con chậm lớn, hay ốm đau đều tại mẹ. Nếu cho con ăn mặn, mẹ sẽ bị kết tội lười biếng, không chịu ép con ăn, nấu không ngon khiến con không hứng thú.

Còn nếu ăn chay thì khỏi phải nói. Bởi với người nuôi con ăn thịt thì các mẹ cho con ăn chay đúng là lạc loài. Thậm chí, họ còn bị nói là ích kỉ, chỉ quan tâm đến ý thích của bản thân mà bỏ qua sức khỏe của con.

Những áp lực này khiến người mẹ nuôi con ăn chay luôn cảm thấy bất an, bất chấp thực tế rằng dù nuôi con ăn chay hay ăn thịt thì nguy cơ chậm phát triển của mọi đứa trẻ là như nhau nếu người mẹ không đủ kiến thức về dinh dưỡng.

Theo mình, nếu vẫn kiên định cho con ăn chay thì những người mẹ nên dồn hết sự tập trung vào việc cải thiện kiến thức về dinh dưỡng và giáo dục con về lối sống thuần chay thay vì để tâm đến những lời bàn tán bên ngoài.

2. Mình giáo dục con thế nào về lối sống thuần chay?

Ngay từ khi còn nhỏ, mình đã luôn kể cho con nghe những câu chuyện mà trong đó, những con vật đã được nhân hóa thành các bạn Voi, bạn Chó, bác Gấu, hay cô Khỉ… để con luôn thấy những con vật cũng như những người bạn của mình. Chúng cũng có bố, có mẹ, có ông bà và bạn bè. Vậy nên khi nhìn những con chó, mèo nhà hàng xóm, Rio luôn gọi: “Bạn ơi, bạn ơi” rồi lại gần vuốt ve và cưng nựng chúng. 

Mình cũng không cố né tránh mà luôn giáo dục con về nỗi đau của những con vật bị mang đi giết thịt.

Mình dạy con biết trân trọng thức ăn thực vật cũng như tầm quan trọng và giá trị dinh dưỡng từ chúng. 

Mình dạy con biết trân trọng các bác nông dân trồng ra lương thực, cô chú bán hàng cung ứng lương thực và các bác đầu bếp người trực tiếp tạo ra đồ ăn.

Giáo dục ngoài việc thường xuyên thì cũng cần đúng thời điểm. Càng dạy con đúng lúc diễn ra những sự việc liên quan đến việc ăn chay và ăn thịt thì càng mang lại tác động mạnh mẽ đến nhận thức của con. 

Chính vì thế mà ngay từ khi 2 tuổi, mỗi lần về quê ăn cỗ, bạn Rio đã chủ động kéo mẹ ra khỏi những khu vực chặt gà, làm thịt rồi. Không những vậy, bạn còn chủ động hỏi mẹ và người cho con đồ ăn là: “Đồ ăn có chay không?”

Chuyện có người xúi con ăn thịt mà mình vừa kể ở trên cũng vậy. Ngay lúc con kể chuyện, mình đã hỏi ngược lại con rằng: “Thế con đã trả lời cô ấy như thế nào?”

Bạn ấy trả lời rằng: “Con bảo là con không muốn.”

Có lần, Rio nhìn thấy cửa hàng ghi biển “thịt chó”. Con lại hỏi mình:

R- Mẹ ơi trên đời này có ai ăn thịt chó không?

M- Có con ạ. Nhưng sao con lại hỏi thế?

R- Con tưởng người ta chỉ ăn thịt lợn, thịt gà, thịt bò là cùng lại còn có thể ăn thịt chó cơ á.

M- Ừ nhưng không có nhiều người ăn thịt chó đâu. Nhưng sao tự nhiên con lại hỏi mẹ như thế?

R- À vì lúc nãy con nhìn thấy cửa hàng kia họ để biển “thịt chó” nên con hỏi mẹ.

M- Con có muốn thử ăn thịt một lần không?

R- Không mẹ ạ, thật kinh khủng.

M- Ừ kinh khủng thật nhỉ.

M- Con thử tưởng tượng nhé, bạn chó cũng có gia đình, chó mẹ cũng có những đứa con nhỏ như mẹ có con ấy đúng không? Cả mẹ lợn cũng thế.

R- Vâng.

M- Thế rồi tự nhiên người ta lại mang mẹ của các bạn ấy đi làm thịt để ăn. Để cho các bạn ấy bơ vơ chẳng có ai nuôi, không có mẹ con thấy có tệ không?

R- Có ạ.

Bạn thấy đấy, chúng ta không cần cố gắng né tránh hay bảo vệ con khỏi những luồng tư tưởng trái chiều về ăn chay. Đôi khi đối diện với điều đó sẽ mang lại cho con cái tâm vững vàng hơn rất nhiều.

Ít nhất là khi con còn bé, còn đang gần gũi và chia sẻ mọi chuyện với bố mẹ, hãy cứ để cho con được tiếp xúc với những người có quan điểm trái chiều để bố mẹ có cơ hội giáo dục con nhiều hơn.

Suy cho cùng, đã là nuôi con thì dù ít dù nhiều, người mẹ nào cũng sẽ có áp lực. Tuy nhiên, thay vì bị động và để những áp lực nhấn chìm, mình cho rằng những người mẹ nên học cách trang bị kiến thức để thực sự vững vàng từ bên trong.

Khi bạn tin rằng mình đang làm đúng và bạn có kiến thức để biết rằng niềm tin của mình là có cơ sở thì không gì có thể khiến bạn lung lay. Khi có kiến thức, bạn sẽ không chỉ khiến mình hiểu biết hơn mà bạn còn nuôi dạy được một đứa trẻ vừa có tư duy, quan điểm rõ ràng vừa biết phản biện dựa trên kiến thức và lòng nhân ái.

Nếu bạn có một đứa trẻ như vậy, bạn sẽ chẳng bao giờ phải sợ hãi những áp lực từ bên ngoài nữa.